Autor: Sylwia Włodyga
4 Stycznia 2010, aktualizacja 2010-03-17 13:34:24
Wampir w Kronikach wampirów Anne Rice: cz. VIII
Gratka dla fanów twórczości Anne Rice. Kolejna część pracy licencjackiej o wampirach z "Kronik Wampirów".
„Wszyscy uważali mężczyznę w błękitnym surducie za najpiękniejszą, najpowabniejszą i najdoskonalszą istotę, jaką tylko można sobie wyobrazić: dla zakonnic był Zbawicielem we własnej osobie, dla czcicieli Szatana – promiennym Władcą Ciemności, dla oświeconych- Najwższą Istotą, dla młodych dziewcząt – królewiczem z bajki, dla mężczyzn – idealnym wizerunkiem ich samych” .
(P. Suskind, "Pachnidło")
Krew substytutem seksualności
Z wampirem opisanym przez Anne Rice związany jest nieodłączny element dychotomii. W "Słowniku wyrazów obcych" można znaleźć następującą definicję dychotomii: „dwudzielność, podział dychotomiczny dwuczłonowy, na dwie części, kategorie, klasy, zwłaszcza na dwie przeciwstawne sobie albo wzajemnie wyłączające grupy” .
W przypadku krwiopijców wykreowanych przez Anne Rice należy zwrócić uwagę na występujące u nich dychotomie:
1. Dychotomia równoznaczna z luminalnością wampira.
2. Pociąg do życia z równoczesnym pragnieniem zadawania śmierci.
3. Pragnienie miłości – niezaspokojenie tego uczucia.
4. Ludzka natura a natura wampira.
5. Śmiertelność duszy – nieśmiertelność ciała.
6. Okrucieństwo – wrażliwość.
Życie nieśmiertelnej istoty wymyślonej przez amerykańską pisarkę cechuje liminalność,
ponieważ jej cykl życia został zamknięty w fazie progowej . Faza liminalna, zwana też luminalną, jest fazą przejścia, progową. Mircea Eliade pisał o momencie przejścia m.in. w kontekście religijnym – człowiek wchodzący do kościoła znajduje się w innej przestrzeni niż ulicznej, w związku z tym doświadcza przejścia ze świata profanum (świeckiego) do sfery sacrum (duchowej). Aby tego dokonać konieczne jest przekroczenie progu, bramy, furtki lub drzwi. Momentem przejścia może być również obrządek, np. zmiana stanu cywilnego. Przykładem jest panna młoda, która idąc do ołtarza nie jest już panną, ale jeszcze nie mężatką.
U wampira fazą liminalną było przejście z życia do śmierci. Przejście to nie dokonuje się, ponieważ upiór nie umiera, ale również nie jest żywy. Wampir zostaje zawieszony pomiędzy dwoma światami, nie należąc do żadnego z nich Jako krwiopijca przestaje być człowiekiem, ale nie jest jeszcze potworem czy obcym bytem. W związku z tym wampir, w ujęciu Anne Rice, to wampir liminalny, u którego występuje dychotomia jako stan uwięzienia w fazie progowej między życiem a śmiercią. W przeciwieństwie do klasycznego upiora, który z pomocą żyjących może przejść na tamten świat, wampir stworzony przez pisarkę nie ma szansy na to, aby uwolnić się z fazy liminalnej. Nie umrze, tak jak umierają ludzie ani nie może z powrotem stać się człowiekiem. W wypowiedzi jednego z fanów pisarki pojawiło się wyraźne zaakcentowanie jego liminalności: „(…) Żaden wampir z powieści Anne Rice nie zmienia świata, nie zapisuje się w historii ludzkości, nie dąży do rozwoju. Wampir jest zatrzymany w czasie, niezmienny, jedne co może sobie stworzyć to stabilizacja wokół niego” .
Pierwszą z dychotomii występujących u wampira w ujęciu Anne Rice jest pociąg do życia, połączony z równoczesnym upodobaniem śmierci, gdyż krwiopijca mordując staje się jej uosobieniem. Wampira nęciła krew będąca dla niego odpowiednikiem życia, lecz żeby ją zdobyć musiał zabić człowieka.
W dziele Jeana - Paula Rouxa "Krew. Mity, symbole, rzeczywistość" autor utożsamia krew z symbolem życia . Badacz podkreśla ambiwalentny charakter krwi jako płynu, którego widok jednocześnie nęci i odrzuca . Krew w ciele jest życiem, natomiast krew wpływająca wzbudza niepokój, odpycha, ponieważ jej wylew ma związek ze śmiercią. W rozdziale poświęconym krwi, która żywi zmarłych (w tym wampiry), Roux dostrzega w niej nie tyle pożywienie, co aspekt metafizyczny. Krew utożsamia z duszą, nawiązując do tradycji asyryjsko – babilońskiej, w której człowiek to istota złożona z ciała i ducha, narodzona dzięki zmieszaniu gliny z krwią boga . W "Słowniku symboli" Władysława Kopalińskiego krew posiada bogatą symbolikę. Związana jest z oczyszczeniem, ofiarą, proroctwem, wtajemniczeniem, jest tabu (jako siedlisko życia i duszy) oraz pożywieniem zmarłych . Życiodajny aspekt krwi autor tłumaczy potrzebą żywienia się nią przez umarłych. Podobnie wampir jest stworzeniem, która pożywia się krwią, będącą ekwiwalentem duszy .
Wyobraźnia Anne Rice wykreowała wampira, dla którego picie krwi jest nie tyle pożywieniem, co głębokim przeżyciem duchowym, a także jedynym sposobem zaspokajania fizycznej żądzy. Wampiry z "Kronik Wampirów" nie uprawiają seksu, a ich wzajemne relacje mają charakter homoseksualny. Zbliżony rodzaj zmysłowości został wprowadzony do filmu "Wywiad z Wampirem". Erotyczne napięcie towarzyszy scenie, w której Brad Pitt dotyka twarzy Antonio Banderasa (odtwarzającego postać Armanda) i przemawia do niego z tak bliska, że ich usta niemalże się stykają . Reżyser filmu Neil
Jordan doskonale uchwycił sens wyeliminowania seksu z egzystencji wampira: „Co w tym filmie jest wspaniałe to to, że wampiry nie uprawiają seksu - sam akt ssania krwi to ich orgazm. W ten sposób każdy możliwy przejaw życia staje się erotyczną możliwością. Jeśli wyeliminuje się akt parzenia się dwojga ludzi, można wdrożyć erotyzm we wszystko. To, bardziej niż cokolwiek innego, jest wizualną metaforą filmu" .
W "Kronikach Wampirów" krew zyskała rangę „boskiego nektaru” , a opisy jej picia mają zmysłowy, niemalże mistyczny charakter: „Krew, krew i jeszcze raz krew. I nie była to zaledwie sucha, sycząca spirala pragnienia, która została zdławiona i rozpuszczona, to było całe moje pragnienie i żądza, potrzeba i niedola, i głód, jakich do tej pory jeszcze nie zaznałem. (...) gęsta substancja, która przelewała się przez moją krtań, była jak światło przechodzące we mnie, tak wspaniałe, tak oślepiające. Wszystkie pragnienia mojego życia zostały w tej jednej chwili tysiąckrotnie spełnione” . Krew stała się pożywieniem nieporównywalnie przewyższającym ludzkie pokarmy. Wspominał o tym Lestat w "Opowieści o Złodzieju Ciał", w której wiodąc krótki żywot śmiertelnika spostrzega, że jedzenie i picie ludzi ma się nijak do „bogatego” smaku krwi . Obok jedzenia również seks wydawał się wampirom znaczenie uboższy od picia krwi: „To było coś zawsze bardzo pośpiesznego (...) I rzadko kiedy tak naprawdę delektowane... to coś mocnego, co jednak szybko się zatraca. Myślę, że to zaledwie blady cień zabijania, ledwie jego odbicie” .
Mistyczna natura krwi objawiła się w związkach między ludźmi a wampirami. Przykładem jest przytoczona przeze mnie historia Armanda i Daniela . Wampir spijał niewielkie ilości krwi z chłopaka, który sam mu ją proponował. Jean - Paul Roux uważał, że jeśli człowiek dobrowolnie oddaje krew demonicznej istocie, którą jest wampir, to jednocześnie zawiera z nim przymierze . Człowiek stawał się niewolnikiem upiora, który poprzez krew miał nad nim władzę . W tym świetle ogromne przywiązanie Daniela do Armanda zyskuje nowe, racjonalne wyjaśnienie.
(P. Suskind, "Pachnidło")
Krew substytutem seksualności
Z wampirem opisanym przez Anne Rice związany jest nieodłączny element dychotomii. W "Słowniku wyrazów obcych" można znaleźć następującą definicję dychotomii: „dwudzielność, podział dychotomiczny dwuczłonowy, na dwie części, kategorie, klasy, zwłaszcza na dwie przeciwstawne sobie albo wzajemnie wyłączające grupy” .
W przypadku krwiopijców wykreowanych przez Anne Rice należy zwrócić uwagę na występujące u nich dychotomie:
1. Dychotomia równoznaczna z luminalnością wampira.
2. Pociąg do życia z równoczesnym pragnieniem zadawania śmierci.
3. Pragnienie miłości – niezaspokojenie tego uczucia.
4. Ludzka natura a natura wampira.
5. Śmiertelność duszy – nieśmiertelność ciała.
6. Okrucieństwo – wrażliwość.
Życie nieśmiertelnej istoty wymyślonej przez amerykańską pisarkę cechuje liminalność,
ponieważ jej cykl życia został zamknięty w fazie progowej . Faza liminalna, zwana też luminalną, jest fazą przejścia, progową. Mircea Eliade pisał o momencie przejścia m.in. w kontekście religijnym – człowiek wchodzący do kościoła znajduje się w innej przestrzeni niż ulicznej, w związku z tym doświadcza przejścia ze świata profanum (świeckiego) do sfery sacrum (duchowej). Aby tego dokonać konieczne jest przekroczenie progu, bramy, furtki lub drzwi. Momentem przejścia może być również obrządek, np. zmiana stanu cywilnego. Przykładem jest panna młoda, która idąc do ołtarza nie jest już panną, ale jeszcze nie mężatką.U wampira fazą liminalną było przejście z życia do śmierci. Przejście to nie dokonuje się, ponieważ upiór nie umiera, ale również nie jest żywy. Wampir zostaje zawieszony pomiędzy dwoma światami, nie należąc do żadnego z nich Jako krwiopijca przestaje być człowiekiem, ale nie jest jeszcze potworem czy obcym bytem. W związku z tym wampir, w ujęciu Anne Rice, to wampir liminalny, u którego występuje dychotomia jako stan uwięzienia w fazie progowej między życiem a śmiercią. W przeciwieństwie do klasycznego upiora, który z pomocą żyjących może przejść na tamten świat, wampir stworzony przez pisarkę nie ma szansy na to, aby uwolnić się z fazy liminalnej. Nie umrze, tak jak umierają ludzie ani nie może z powrotem stać się człowiekiem. W wypowiedzi jednego z fanów pisarki pojawiło się wyraźne zaakcentowanie jego liminalności: „(…) Żaden wampir z powieści Anne Rice nie zmienia świata, nie zapisuje się w historii ludzkości, nie dąży do rozwoju. Wampir jest zatrzymany w czasie, niezmienny, jedne co może sobie stworzyć to stabilizacja wokół niego” .
Pierwszą z dychotomii występujących u wampira w ujęciu Anne Rice jest pociąg do życia, połączony z równoczesnym upodobaniem śmierci, gdyż krwiopijca mordując staje się jej uosobieniem. Wampira nęciła krew będąca dla niego odpowiednikiem życia, lecz żeby ją zdobyć musiał zabić człowieka.
W dziele Jeana - Paula Rouxa "Krew. Mity, symbole, rzeczywistość" autor utożsamia krew z symbolem życia . Badacz podkreśla ambiwalentny charakter krwi jako płynu, którego widok jednocześnie nęci i odrzuca . Krew w ciele jest życiem, natomiast krew wpływająca wzbudza niepokój, odpycha, ponieważ jej wylew ma związek ze śmiercią. W rozdziale poświęconym krwi, która żywi zmarłych (w tym wampiry), Roux dostrzega w niej nie tyle pożywienie, co aspekt metafizyczny. Krew utożsamia z duszą, nawiązując do tradycji asyryjsko – babilońskiej, w której człowiek to istota złożona z ciała i ducha, narodzona dzięki zmieszaniu gliny z krwią boga . W "Słowniku symboli" Władysława Kopalińskiego krew posiada bogatą symbolikę. Związana jest z oczyszczeniem, ofiarą, proroctwem, wtajemniczeniem, jest tabu (jako siedlisko życia i duszy) oraz pożywieniem zmarłych . Życiodajny aspekt krwi autor tłumaczy potrzebą żywienia się nią przez umarłych. Podobnie wampir jest stworzeniem, która pożywia się krwią, będącą ekwiwalentem duszy .Wyobraźnia Anne Rice wykreowała wampira, dla którego picie krwi jest nie tyle pożywieniem, co głębokim przeżyciem duchowym, a także jedynym sposobem zaspokajania fizycznej żądzy. Wampiry z "Kronik Wampirów" nie uprawiają seksu, a ich wzajemne relacje mają charakter homoseksualny. Zbliżony rodzaj zmysłowości został wprowadzony do filmu "Wywiad z Wampirem". Erotyczne napięcie towarzyszy scenie, w której Brad Pitt dotyka twarzy Antonio Banderasa (odtwarzającego postać Armanda) i przemawia do niego z tak bliska, że ich usta niemalże się stykają . Reżyser filmu Neil
W "Kronikach Wampirów" krew zyskała rangę „boskiego nektaru” , a opisy jej picia mają zmysłowy, niemalże mistyczny charakter: „Krew, krew i jeszcze raz krew. I nie była to zaledwie sucha, sycząca spirala pragnienia, która została zdławiona i rozpuszczona, to było całe moje pragnienie i żądza, potrzeba i niedola, i głód, jakich do tej pory jeszcze nie zaznałem. (...) gęsta substancja, która przelewała się przez moją krtań, była jak światło przechodzące we mnie, tak wspaniałe, tak oślepiające. Wszystkie pragnienia mojego życia zostały w tej jednej chwili tysiąckrotnie spełnione” . Krew stała się pożywieniem nieporównywalnie przewyższającym ludzkie pokarmy. Wspominał o tym Lestat w "Opowieści o Złodzieju Ciał", w której wiodąc krótki żywot śmiertelnika spostrzega, że jedzenie i picie ludzi ma się nijak do „bogatego” smaku krwi . Obok jedzenia również seks wydawał się wampirom znaczenie uboższy od picia krwi: „To było coś zawsze bardzo pośpiesznego (...) I rzadko kiedy tak naprawdę delektowane... to coś mocnego, co jednak szybko się zatraca. Myślę, że to zaledwie blady cień zabijania, ledwie jego odbicie” .
Mistyczna natura krwi objawiła się w związkach między ludźmi a wampirami. Przykładem jest przytoczona przeze mnie historia Armanda i Daniela . Wampir spijał niewielkie ilości krwi z chłopaka, który sam mu ją proponował. Jean - Paul Roux uważał, że jeśli człowiek dobrowolnie oddaje krew demonicznej istocie, którą jest wampir, to jednocześnie zawiera z nim przymierze . Człowiek stawał się niewolnikiem upiora, który poprzez krew miał nad nim władzę . W tym świetle ogromne przywiązanie Daniela do Armanda zyskuje nowe, racjonalne wyjaśnienie.
Podobne materiały
Skomentuj
komentarzy (0)
Kod obrazkowy:
Pseudonim (maksymalnie 50 znaków)
Można wpisać maksymalnie 2000 znaków. Pozostało 2000 znaków.
Najczęściej czytane

Kilka dni temu wspominaliśmy, że Andrzej Sapkowski pracuje nad kolejną książką osadzoną w realiach Wiedźmina. Nie było wtedy żadnych szczegółów na ten temat, ale teraz zdradził je Mirosław Kowalski. >>

Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki od lat jest organizatorem najpopularniejszego na Mazowszu konkursu recytatorskiego dla dzieci i młodzieży – Warszawska Syrenka. >>

Do sprzedaży trafia właśnie trzeci tom Monster High serii dla młodzieży. “O wilku mowa…” Lisi Harrison wydało wydawnictwo Bukowy Las. >>
Ostatnie komentarze
Najnowsze konkursy
Zaproś do stacji znajomych
Newsletter




























